Bir Gece Yarısı Acil Ameliyat Gerekebilir
Kasık fıtığınız daha önce yatınca içeri giriyor ama artık geri gitmiyorsa, ağrı artıyorsa, bulantı veya kusma başladıysa zaman kaybetmeyin. Bu tablo boğulmuş kasık fıtığı olabilir ve acil değerlendirme gerektirir.
Kasık fıtığı çoğu zaman yıllarca hafif bir şişlik veya aralıklı ağrı ile devam eder. Hasta fıtığını eliyle içeri itebilir, yatınca kaybolduğunu görür ve bu nedenle ameliyatı erteleyebilir.
Ancak kasık fıtıkları her zaman aynı şekilde davranmaz. Bir gün fıtık dışarı çıkar ve geri dönmez. İşte bu noktada artık sıradan bir kasık fıtığından değil, boğulmuş kasık fıtığından söz ederiz.
Kasık fıtığının içine giren bağırsak veya karın içi dokuların dar bir alanda sıkışması ve karın içine geri dönememesi durumudur. Kan dolaşımı bozulursa bağırsak canlılığını kaybedebilir.
Kasık fıtığı neden boğulur?
Kasık fıtığında karın içindeki bağırsaklar veya yağ dokuları kasık kanalından dışarı doğru çıkar. Başlangıçta bu dokular içeri girip çıkabilir. Ancak fıtık ağzı dar, fıtık kesesi büyük veya içeride sıkışan doku hacimli ise fıtık bir noktada geri dönemez hale gelebilir.
Bu durum özellikle indirek kasık fıtıklarında, uzun süredir var olan büyük fıtıklarda ve torbalara kadar inmiş skrotal fıtıklarda daha ciddi hale gelebilir.
Kasık fıtıkları zaman içinde büyüme eğilimindedir. Büyüyen fıtıklarda hem günlük yaşam zorlaşır hem de sıkışma ve boğulma riski daha önemli hale gelir.
Boğulmuş kasık fıtığının belirtileri nelerdir?
Boğulmuş kasık fıtığı genellikle ani gelişir. Hasta daha önce defalarca içeri ittiği fıtığın bu kez geri gitmediğini fark eder.
- Kasıkta sert, ağrılı ve geri gitmeyen şişlik
- Şiddeti giderek artan kasık ağrısı
- Bulantı ve kusma
- Karında şişkinlik
- Gaz ve dışkı çıkaramama
- Fıtık üzerinde kızarıklık, morarma veya hassasiyet
- Ateş, halsizlik veya genel durum bozulması
Bu belirtiler başladığında evde beklemek, ağrı kesici almak veya fıtığı zorla içeri itmeye çalışmak tehlikeli olabilir.
Neden bu kadar tehlikelidir?
Boğulmuş kasık fıtığında asıl tehlike, fıtık kesesi içinde sıkışan bağırsaktır. Bağırsak uzun süre sıkışırsa kan dolaşımı bozulur. Bu durum saatler içinde bağırsakta kangrene kadar ilerleyebilir.
Bağırsak canlılığını kaybederse artık ameliyatta sadece fıtığı onarmak yetmez. Bağırsağın bir bölümünü çıkarmak gerekebilir.
Planlı kasık fıtığı ameliyatında amaç hastanın kısa sürede normal hayatına dönmesidir. Boğulmuş kasık fıtığında ise öncelik bağırsak canlılığını ve hastanın hayatını korumaktır.
Boğulmuş kasık fıtığında ameliyat neden daha zordur?
Planlı kasık fıtığı ameliyatı ile boğulmuş kasık fıtığı ameliyatı birbirinden çok farklıdır. Planlı ameliyatta hasta hazırlanır, ameliyat yöntemi seçilir, yama planlanır ve ameliyat daha kontrollü koşullarda yapılır.
Boğulmuş fıtıkta ise ameliyat acil şartlarda yapılır. Bağırsak sıkışmış olabilir. Bağırsak canlı mı, yoksa zarar görmüş mü, ameliyat sırasında değerlendirilir.
- Acil açık ameliyat gerekebilir
- Bağırsak karın içine geri alınamayabilir
- Bağırsak dolaşımı bozulmuş olabilir
- Bağırsağın bir bölümünü çıkarmak gerekebilir
- Hastanede kalış süresi uzayabilir
- İyileşme süreci planlı ameliyata göre daha zor olabilir
Boğulmuş fıtıkta yama kullanılır mı?
Kasık fıtığı ameliyatlarında sağlam ve kalıcı onarım için çoğu zaman yama kullanılır. Ancak boğulmuş kasık fıtığında durum farklıdır.
Eğer bağırsak dolaşımı bozulmuşsa, bağırsak delinmişse veya ameliyat sahasında enfeksiyon riski varsa, yama kullanmak güvenli olmayabilir. Çünkü kirli veya enfekte bir alana yama yerleştirmek ciddi enfeksiyon riskine yol açabilir.
Boğulmuş kasık fıtığında bazen öncelik fıtığın kalıcı ve ideal onarımı değil, hastanın bağırsaklarını ve hayatını kurtarmaktır. Bu nedenle planlı ameliyatla acil ameliyat arasında çok büyük fark vardır.
Kasık fıtığı ameliyatını ertelemek neden doğru değildir?
Kasık fıtığı kendiliğinden geçmez. İlaç, egzersiz, korse veya bekleme ile kapanmaz. Zaman içinde büyüyebilir, daha ağrılı hale gelebilir ve bazı hastalarda boğulma riski oluşturabilir.
Fıtık küçükken, hasta genel durumu iyiyken ve ameliyat planlı yapılabiliyorken tedavi çok daha konforludur. Boğulmuş fıtık geliştiğinde ise hasta artık ameliyat gününü, yöntemini veya koşullarını seçemez.
Kasık fıtığı ameliyatını erteleyen hastalarda fıtık zamanla büyüyebilir ve tedavi daha zor hale gelebilir.
Planlı kasık fıtığı ameliyatı neden daha güvenlidir?
Planlı ameliyatta hasta muayene edilir, gerekirse ultrason yapılır, karşı kasık değerlendirilir, anestezi planlanır ve en uygun ameliyat yöntemi seçilir.
Uygun hastalarda kapalı kasık fıtığı ameliyatı ile fıtık bölgesi arkadan ve güçlü bir katmandan onarılır. Böylece hasta çoğu zaman daha konforlu bir iyileşme süreci yaşar.
Planlı ameliyatta amaç yalnızca fıtığı kapatmak değil; doğru teknik, doğru katman ve uygun yama ile sağlam bir onarım yapmaktır.
Kasık fıtığınız varsa hangi durumda acile gitmelisiniz?
Kasık fıtığınız varsa ve aşağıdaki durumlardan biri gelişirse vakit kaybetmeden acil sağlık kuruluşuna başvurmalısınız:
- Fıtık aniden dışarı çıktı ve geri girmiyor
- Şiddetli kasık ağrısı başladı
- Bulantı veya kusma var
- Karında şişkinlik başladı
- Gaz veya dışkı çıkaramıyorsunuz
- Fıtık üzerinde kızarıklık, morarma veya ısı artışı var
- Genel durumunuz bozuluyor
Bu belirtiler varsa “biraz bekleyeyim” düşüncesi tehlikelidir.
Sonuç: Kasık fıtığında boğulma beklenmemesi gereken bir risktir
Kasık fıtığı uzun süre hafif şikayetlerle devam edebilir. Ancak bu, her zaman güvenli olduğu anlamına gelmez. Fıtık bir gün sıkışabilir, geri gitmeyebilir ve boğulmuş fıtık haline gelebilir.
Boğulmuş kasık fıtığı geliştiğinde ameliyat artık planlı, konforlu ve kontrollü bir fıtık ameliyatı olmaktan çıkar. Acil bağırsak ameliyatına dönüşebilir.
Kasık fıtığınız varsa, en doğru yaklaşım boğulmasını beklemek değil; uygun zamanda, doğru teknikle ve deneyimli bir cerrah tarafından planlı şekilde tedavi olmaktır.